Cách tính giờ sinh trong tử vi: bảng giờ, kinh độ và giờ Tý

Giờ ghi trên giấy khai sinh là giờ đồng hồ, chưa phải giờ dùng để an sao. Muốn có giờ sinh trong tử vi, bạn chỉnh giờ đồng hồ về giờ mặt trời thật ở nơi sinh (Việt Nam lấy kinh tuyến 105 độ Đông làm chuẩn, mỗi độ kinh lệch 4 phút), rồi tra xem nó rơi vào giờ nào trong 12 giờ địa chi.

Người sinh sau 23 giờ, hoặc sinh ở miền Nam từ 1960 đến giữa 1975, còn một bước chỉnh nữa.

Giờ đồng hồ đổi sang giờ địa chi thế nào?

Tử vi đẩu số (紫微斗數, Zi Wei Dou Shu) gom 24 tiếng của một ngày thành 12 giờ mang tên 12 địa chi, mỗi giờ 2 tiếng, bắt đầu từ giờ Tý lúc 23 giờ. Không có «giờ âm» riêng: lịch âm chỉ khác lịch dương ở ngày tháng, còn giờ thì tra theo bảng này.

Ranh giới nào cũng rơi vào giờ lẻ. Ai sinh sát một giờ lẻ (6 giờ 50, 13 giờ 05) thì chưa tra bảng ngay được, vì bước chỉnh kinh độ ở dưới có thể đẩy sang giờ bên cạnh. Giờ trên giấy tờ cũng nhiều khi đã được làm tròn tới năm, mười phút, và bạn không kiểm lại được.

Vì sao lệch một giờ mà lá số khác hẳn?

Vì cung Mệnh được an từ tháng sinh và giờ sinh. Cách an: đặt tháng Giêng ở cung Dần, đếm thuận tới tháng sinh; coi cung vừa dừng là giờ Tý rồi đếm nghịch tới giờ sinh, cung dừng lại là cung Mệnh.

Ví dụ người sinh tháng 3 âm lịch: đếm từ Dần tới tháng 3 thì dừng ở Thìn. Sinh giờ Tý thì Mệnh ở Thìn, giờ Sửu thì Mệnh lùi về Mão, giờ Dần thì về Dần. Mỗi giờ dời Mệnh đi một cung, và 11 cung còn lại dời theo.

Cung Mệnh đổi thì can chi của cung Mệnh đổi, mà cục (Thủy nhị cục, Mộc tam cục…) được tính từ can chi ấy. Cục cùng với ngày sinh quyết định sao Tử Vi đứng ở đâu, nên cả chòm 14 chính tinh có thể dời chỗ. Giờ sinh còn trực tiếp an Văn Xương, Văn Khúc, Địa Không, Địa Kiếp, Hỏa Tinh, Linh Tinh và cung Thân.

Chênh vài chục phút mà vẫn trong cùng một giờ địa chi thì lá số không đổi. Hai anh em sinh đôi cùng giới tính, cùng giờ Ngọ, sẽ có cùng một lá số.

Giờ mặt trời thật là gì và chỉnh theo kinh độ ra sao?

Giờ mặt trời thật (真太陽時, true solar time) là giờ tính theo vị trí mặt trời ngay tại nơi bạn sinh, không theo đồng hồ chung của cả nước. Tử vi chia giờ theo mặt trời nên phải tra bảng bằng giờ này.

Đồng hồ ở Việt Nam chạy theo múi giờ +7, tức giờ mặt trời của kinh tuyến 105 độ Đông. Trái đất quay 360 độ trong 24 giờ, nên mặt trời đi qua 1 độ kinh mất 4 phút. Nơi nằm phía đông kinh tuyến 105 thấy mặt trời sớm hơn, giờ mặt trời thật nhanh hơn đồng hồ. Phép chỉnh:

1. Lấy kinh độ nơi sinh trừ 105.
2. Nhân kết quả với 4, ra số phút.
3. Cộng số phút ấy vào giờ đồng hồ (số âm thì trừ).
4. Tra giờ vừa có vào bảng 12 giờ địa chi.

Phần lớn lãnh thổ nằm phía đông nên thường là cộng, nhiều nhất ở miền Trung:

Ví dụ: đồng hồ ghi 6 giờ 50 tại Đà Nẵng. Tra thẳng bảng thì đó là giờ Mão. Cộng 13 phút thì thành khoảng 7 giờ 03, sang giờ Thìn. Ranh giới ngày cũng dời theo: 22 giờ 50 ở Đà Nẵng đã là giờ Tý, nên dính vào chuyện ngày hôm sau ở mục dưới.

Phép tính trên chỉ gần đúng, vì ngoài kinh độ giờ mặt trời thật còn lệch thêm theo ngày trong năm (phương trình thời gian), có lúc cộng, có lúc trừ, tối đa khoảng 16 phút. Với ví dụ Đà Nẵng, một ngày mà độ lệch này trừ đi hơn 3 phút là đủ kéo giờ sinh về lại giờ Mão. Chỉnh xong mà vẫn cách ranh giới dưới 20 phút thì nên lập cả hai lá số mà so.

Sinh ở nước ngoài thì thay kinh tuyến 105 bằng kinh tuyến của múi giờ nơi đó, tức số giờ của múi nhân 15 (múi +9 là 135 độ Đông, múi -5 là 75 độ Tây), và trừ 1 tiếng trước nếu ngày sinh rơi vào giờ mùa hè.

Không muốn tính tay thì khi lập lá số, chọn «Giờ đồng hồ», nhập đúng giờ trên giấy và chọn nơi sinh: trang tự quy về giờ mặt trời thật, tính cả phần lệch theo ngày, và ghi rõ đã cộng hay trừ bao nhiêu phút.

Sinh sau 23 giờ thì tính ngày nào?

Theo cách phổ biến, sinh sau 23 giờ thì tính sang ngày hôm sau: ngày tử vi bắt đầu từ đầu giờ Tý chứ không từ nửa đêm. Người sinh 23 giờ 30 ngày 10 sẽ được an sao theo giờ Tý của ngày 11.

Cách thứ hai tách giờ Tý làm đôi: Tý sớm (0 giờ đến 1 giờ) vẫn thuộc ngày mới, còn Tý muộn (23 giờ đến 24 giờ) giữ lại ngày cũ. Hai cách là hai trường phái, không có đáp án chung. Theo cách phổ biến thì lá số khớp với phần lớn công cụ, nhưng gặp người xem theo cách giữ ngày cũ thì hai bên đang nói về hai lá số khác nhau.

Ngày dời một bước thì sao Tử Vi và các sao an theo ngày có thể dời cung. Nếu bạn đọc tới đây vì sinh khoảng 23 giờ và thấy hai trang lập lá số cho hai kết quả, thì nhiều khả năng là do chỗ này. Trên trang này bạn đổi được cách tính ở mục «Cách an sao» để xem cả hai. Ngày âm lịch cũng có thể lệch vì lịch Việt Nam và lịch Trung Quốc tính theo hai múi giờ khác nhau; bạn kiểm ở trang đổi ngày âm dương.

Sinh ở miền Nam trước 1975 thì có phải lùi giờ không?

Có, nếu giờ ghi lại là giờ đồng hồ thời ấy. Miền Nam từ 1960 đến giữa 1975 dùng giờ nhanh hơn giờ Việt Nam hiện nay 1 tiếng, nên 8 giờ sáng trên giấy khai sinh ở Sài Gòn năm 1968 thực ra là 7 giờ theo giờ +7.

Nếu bạn đang lập lá số cho bố mẹ sinh ở miền Nam thời ấy, thứ tự là: lùi 1 tiếng trước, rồi mới chỉnh kinh độ, rồi tra bảng. Lùi qua nửa đêm (ví dụ giờ ghi 0 giờ 30) thì phải sửa cả ngày sinh về hôm trước. Trang lập lá số tự nhắc bước này khi nơi sinh ở miền Nam và ngày sinh rơi vào khoảng ấy, nhưng để bạn tự bấm lùi, vì chỉ gia đình biết giờ mình nhớ là giờ đồng hồ khi ấy hay đã đổi lại.

Không nhớ giờ sinh thì làm thế nào?

Vẫn lập được lá số, nhưng phần phụ thuộc giờ (cung Mệnh, vị trí 12 cung, các sao an theo giờ) thì chưa dùng được cho tới khi thu hẹp được giờ; phần an theo năm và ngày sinh vẫn xem được.

1. Hỏi lại người thân, tìm giấy chứng sinh hay sổ ra viện. Người nhà hay nhớ một mốc như «vừa ăn cơm trưa», «gà gáy», «trời chưa sáng», đủ để khoanh còn hai ba giờ.
2. Với mỗi giờ khả dĩ, chọn «Giờ con giáp» trên trang lập lá số và lập một lá số riêng. «Sáng sớm» thường là giờ Dần hoặc Mão; «trời chưa sáng» nghiêng về Dần.
3. Đọc cung Mệnh, Phu Thê, Quan Lộc của từng lá số và đối chiếu với những việc đã xảy ra: tính cách, năm lập gia đình, năm đổi việc. Lá số khớp nhiều nhất là giờ nên giữ. Cách đọc từng cung có trong bài cách xem lá số tử vi.

Cách dò này dễ trượt ở chỗ người ta hay chọn lá số nghe vừa lòng nhất chứ không phải lá số khớp nhất, nên hãy đối chiếu bằng sự việc có ngày tháng rõ, đừng bằng cảm giác. Hoàn toàn không có mốc nào thì đừng chọn đại một giờ rồi tin vào lá số ấy. Tử vi là môn chiêm nghiệm truyền thống để tham khảo, và lá số dựng trên một giờ đoán thì còn ít chắc hơn thế.