Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư: nguyên văn, phiên âm và dịch nghĩa
Cập nhật ngày , ban biên tập Tử Vi Online
Bộ sách có hệ thống nhất của Tử Vi Đẩu Số, chú trọng quan hệ giữa mười hai cung và Tứ Hóa; từ đời Thanh trở đi là tài liệu học chính của người nghiên cứu môn này.
Kho không chép toàn văn mà trích theo chủ đề; mọi đoạn là nguyên văn, có ghi quyển và thiên dưới từng đoạn. Chữ Hán chép theo bản Wikisource, chuyển sang giản thể.
紫微斗数全书, đời Minh, La Hồng Tiên biên soạn (theo bản lưu truyền). Phần có trên trang: 7 chương, 941 chữ Hán.
Luận mười hai cung: cung Mệnh
Gốc rễ của việc xem số
Nếu cung Mệnh có chính tinh là cát tinh, miếu vượng, hóa cát, tam phương lại có cát tinh hội hợp thì là mệnh thượng thượng. Nếu không có chính tinh là cát tinh mà tam phương có cát tinh thì là mệnh bậc thượng thứ. Các sao ở cung Mệnh không tốt không xấu, hoặc tốt xấu đi kèm nhau, mà tam phương cũng có các sao bậc trung thì là trung cách.
Như Mệnh cung hữu chính diệu cát tinh, miếu vượng hóa cát, tam phương hựu hữu cát tinh hội hợp, thượng thượng chi mệnh. Như vô chính diệu cát tinh, tam phương hữu cát, thượng thứ chi mệnh. Mệnh cung tinh thần vô cát vô hung, hoặc cát hung tương bạn giả, như tam phương diệc hữu trung đẳng tinh thần, vi trung cách.
如命宫有正曜吉星,庙旺化吉,三方又有吉星会合,上上之命。如无正曜吉星,三方有吉,上次之命。命宫星辰无吉无凶,或吉凶相伴者,如三方亦有中等星辰,为中格。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 3, Đàm tinh yếu luận (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Các sao phân bố trên mười hai cung, số định ở ba mươi sáu vị trí; sao vào miếu là quý, sao mất độ (rơi vào chỗ hãm) là hư. Đại để lấy Thân, Mệnh làm gốc của phúc đức, lại lấy căn nguyên làm chỗ dựa để biết cùng hay thông.
Kỳ tinh phân bố nhất thập nhị viên, số định hồ tam thập lục vị, nhập miếu vi kỳ, thất độ vi hư, đại để dĩ thân mệnh vi phúc đức chi bản, gia dĩ căn nguyên vi cùng thông chi tư.
其星分布一十二垣,数定乎三十六位,入庙为奇,失度为虚,大抵以身命为福德之本,加以根源为穷通之资。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 1, Thái vi phú (bản Wikisource, chuyển giản thể)
Ba loại giáp Mệnh là hung, sáu loại giáp Mệnh là cát. Ba loại giáp hung là Địa Kiếp với Địa Không, Hỏa Tinh với Linh Tinh, Kình Dương với Đà La. Sáu loại giáp cát là Tử Vi với Thiên Phủ, Tả Phụ với Hữu Bật, Văn Xương với Văn Khúc, Thiên Khôi với Thiên Việt, Hóa Khoa, Hóa Quyền, Hóa Lộc, Thái Dương với Thái Âm. Nếu ở Mệnh mà hung nhiều cát ít thì dù có cát cũng hung; nếu cát nhiều hung ít thì dù có hung cũng cát. Thân, Mệnh và tam phương thì phải xem miếu vượng.
Tam giáp Mệnh hung lục giáp cát, tam giáp thị Kiếp Không Hỏa Linh Dương Đà thị dã. Lục giáp thị Tử Phủ Tả Hữu Xương Khúc Khôi Việt Khoa Quyền Lộc Nhật Nguyệt thị dã. Nhược tại Mệnh tắc hung đa cát thiểu tuy cát dã hung, như cát đa hung thiểu tuy hung dã cát, Thân Mệnh tam phương nãi khán miếu vượng.
三夹命凶六夹吉,三夹是劫空火铃羊陀是也。六夹是紫府左右昌曲魁钺科权禄日月是也。若在命则凶多吉少虽吉也凶,如吉多凶少虽凶也吉,身命三方乃看庙旺。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 3, Luận chư tinh đồng viên các ti sở nghi, mục cung Mệnh (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Luận mười hai cung: cung Tài Bạch
Nơi có nguồn tiền
(Ở cung Tài Bạch) Tử Vi thì kho lẫm đầy đủ; thêm Kình Dương, Đà La, Hỏa Tinh, Linh Tinh, Địa Không, Địa Kiếp thì không vượng. Đồng cung với Phá Quân thì trước khó sau dễ; với Thiên Tướng thì tiền của tích lũy; với Thiên Phủ thì giàu đủ, giữ được suốt đời, thêm Tả Phụ, Hữu Bật thì làm quan coi tiền của; với Thất Sát mà thêm cát tinh thì tiền của phát bất ngờ.
Tử Vi phong túc thương sương, gia Dương Đà Hỏa Linh Không Kiếp bất vượng, Phá Quân đồng tiên nan hậu dị, Thiên Tướng đồng tài bạch súc tích, Thiên Phủ đồng phú túc chung thân bảo thủ, gia Tả Hữu vi tài phú chi quan, Thất Sát đồng gia cát tài bạch hoạnh phát.
紫微丰足仓箱,加羊陀火铃空劫不旺,破军同先难后易,天相同财帛蓄积,天府同富足终身保守,加左右为财富之官,七杀同加吉财帛横发。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, Luận cung Tài Bạch (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
(Ở cung Tài Bạch) Vũ Khúc thì đầy đủ, hóa cát thì có gia sản hàng vạn; không có cát tinh thêm vào thì kiếm tiền ở chỗ ồn ào. Đồng cung với Phá Quân thì tiền đến đằng đông đi đằng tây, trước không sau có; với Thiên Tướng thì tiền của dồi dào, gặp quý nhân mà sinh tài, dựng nên nhà cửa; với Thất Sát thì tay trắng làm ra tiền, dựng nên nhà cửa; với Tham Lang thì sau ba mươi tuổi mới phát tài. Thêm Kình Dương, Đà La, Hỏa Tinh, Linh Tinh thì tiền không tụ; rất sợ không vong.
Vũ Khúc phong túc hóa cát hữu cự vạn gia tư, vô cát gia náo trung tiến tài, Phá Quân đồng đông lai tây khứ tiên vô hậu hữu, Thiên Tướng đồng tài bạch phong doanh, ngộ quý sinh tài thành gia, Thất Sát đồng bạch thủ sinh tài thành gia, Tham Lang đồng tam thập niên hậu phương phát tài, gia Dương Đà Hỏa Linh bất tụ cực phạ không vong.
武曲丰足化吉有巨万家资,无吉加闹中进财,破军同东来西去先无后有,天相同财帛丰盈,遇贵生财成家,七杀同白手生财成家,贪狼同三十年后方发财,加羊陀火铃不聚极怕空亡。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, Luận cung Tài Bạch (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Luận mười hai cung: cung Quan Lộc
Gốc của sự nghiệp
(Ở cung Quan Lộc) Thiên Phủ nhập miếu thì văn võ đều tốt; không có Kình Dương, Đà La, Hỏa Tinh, Linh Tinh, Địa Không, sao Hao thì trọn vẹn. Đồng cung với Tử Vi thì có tiếng cả văn lẫn võ; với Liêm Trinh, Vũ Khúc thì quyền quý; gặp Địa Không, Địa Kiếp thì bình thường. Thái Âm nhập miếu thì phần nhiều quý; ở đất hãm thì khí cao, phá bại bất ngờ, khó hiển đạt. Hội Thái Dương, Văn Xương, Văn Khúc, Tả Phụ, Hữu Bật thì quý đến hàng tam phẩm; đồng cung với Thiên Đồng thì văn võ đều hợp; với Thiên Cơ thì tiến thân ở chỗ ồn ào, đứng chân ở hàng lại viên.
Thiên Phủ nhập miếu văn vũ giai cát, vô Dương Đà Hỏa Linh Không Hao toàn mỹ, Tử Vi đồng văn vũ thanh danh, Liêm Trinh Vũ Khúc đồng quyền quý, kiến Không Kiếp bình thường. Thái Âm nhập miếu đa quý, hãm địa khí cao hoạnh phá nan hiển đạt, hội Thái Dương Xương Khúc Tả Hữu tam phẩm chi quý, Thiên Đồng đồng văn vũ giai nghi, Thiên Cơ đồng náo trung tiến thân lại viên lập cước.
天府入庙文武皆吉,无羊陀火铃空耗全美,紫微同文武声名,廉贞武曲同权贵,见空劫平常。太阴入庙多贵,陷地气高横破难显达,会太阳昌曲左右三品之贵,天同同文武皆宜,天机同闹中进身吏员立脚。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, Luận cung Quan Lộc (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Định quan văn: quan văn nhờ Văn Xương, Văn Khúc mà khoác áo chầu, mừng nhất là có hai sao ấy trong cung Quan Lộc; Tử Vi, Thiên Tướng lại thêm Hóa Quyền, Hóa Lộc tới thì ắt ở chức phong hiến, giữ nghiêm nghi lễ triều đình. Định quan võ: tướng quân thì sao võ là tốt nhất, Tử Vi cầm cân quyền ở đất lộc; hai sao Tả Phụ, Hữu Bật cùng chầu chiếu thì đeo ấn vàng, đai ngọc, phò tá nhà vua.
Định văn quan: Văn quan Xương Khúc quải triều y, Quan Lộc chi trung hỉ hữu chi, Tử Tướng cánh kiêm Quyền Lộc chí, định cư phong hiến túc triều nghi. Định vũ quan: Tướng quân vũ diệu tối vi lương, đế tọa quyền hành tại lộc hương, Phụ Bật nhị tinh kiêm củng chiếu, kim chương ngọc đái tá hoàng vương.
定文官:文官昌曲挂朝衣,官禄之中喜有之,紫相更兼权禄至,定居风宪肃朝仪。定武官:将军武曜最为良,帝座权衡在禄乡,辅弼二星兼拱照,金章玉带佐皇王。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, Luận cung Quan Lộc, Định văn quan và Định vũ quan (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Luận mười hai cung: cung Phu Thê
Khí chất người phối ngẫu
(Ở cung Thê Thiếp) Tử Vi thì cưới muộn, hòa thuận đến già, tính cứng rắn. Đồng cung với Thiên Phủ thì hòa thuận đến già; với Thiên Tướng thì ít tuổi; với Phá Quân thì hình khắc; thêm Kình Dương, Đà La, Hỏa Tinh, Linh Tinh cũng hình khắc; với Tham Lang mà có cát tinh thì tránh được hình khắc.
Tử Vi vãn sính hài lão tính cương, Thiên Phủ đồng hài lão, Thiên Tướng đồng niên thiếu, Phá Quân đồng hình khắc, gia Dương Đà Hỏa Linh diệc hình, Tham Lang đồng hữu cát tinh miễn hình.
紫微晚聘谐老性刚,天府同谐老,天相同年少,破军同刑克,加羊陀火铃亦刑,贪狼同有吉星免刑。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, Luận cung Thê Thiếp (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
(Ở cung Thê Thiếp) Hỏa Tinh, Linh Tinh nhập miếu, thêm cát tinh thì không hình khắc; ở đất hãm thì hình khắc. Thiên Khôi, Thiên Việt phần nhiều chủ vợ chồng đẹp đẽ; đóng ở cung Thê thì ắt chủ được tiền của nhờ vợ; thêm cát tinh cùng ở thì chủ vợ chồng sang quý, tốt đẹp.
Hỏa Tinh Linh Tinh nhập miếu gia cát vô hình, hãm địa hình khắc. Thiên Khôi Thiên Việt đa chủ phu phụ mỹ lệ, tọa Thê cung tất chủ đắc thê tài, gia cát tinh đồng chủ quý mỹ phu phụ.
火星铃星入庙加吉无刑,陷地刑克。天魁天钺多主夫妇美丽,坐妻宫必主得妻财,加吉星同主贵美夫妇。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, Luận cung Thê Thiếp (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Luận Tứ Hóa
Hóa Lộc, Hóa Quyền, Hóa Khoa, Hóa Kỵ
Sao Hóa Kỵ lạc hãm ở cung nhàn, lại thêm ác sát tới thì gây họa dữ: của tan, người lìa, nhiều bệnh khổ, mất quan, thôi chức, tang chế dồn dập. Hóa Lộc hội Lộc Tồn thì giàu sang; Hóa Quyền hội Cự Môn, Vũ Khúc thì tiếng tăm lừng lẫy; Hóa Khoa hội Thiên Khôi, Thiên Việt thì quý hiển; Hóa Kỵ hội Thân, Mệnh thì chuốc thị phi.
Kỵ tinh lạc hãm tại nhàn cung, ác sát gia lâm tác họa hung, tài tán nhân ly đa tật khổ, thương quan thoái chức hiếu trùng phùng. Lộc hội Lộc Tồn phú quý, Quyền hội Cự Vũ anh dương, Khoa hội Khôi Việt quý hiển, Kỵ hội Thân Mệnh chiêu thị phi.
忌星落陷在闲宫,恶杀加临作祸凶,财散人离多疾苦,伤官退职孝重逢。禄会禄存富贵,权会巨武英扬,科会魁钺贵显,忌会身命招是非。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, Luận cung Mệnh, Hóa Kỵ nhập hạn cát hung quyết (hai câu cuối) (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Năm Giáp: Liêm Trinh, Phá Quân, Vũ Khúc, Thái Dương. Năm Ất: Thiên Cơ, Thiên Lương, Tử Vi, Thái Âm. Năm Bính: Thiên Đồng, Thiên Cơ, Văn Xương, Liêm Trinh. Năm Đinh: Thái Âm, Thiên Đồng, Thiên Cơ, Cự Môn. Năm Mậu: Tham Lang, Thái Âm, Hữu Bật, Thiên Cơ. Năm Kỷ: Vũ Khúc, Tham Lang, Thiên Lương, Văn Khúc. Năm Canh: Thái Dương, Vũ Khúc, Thái Âm, Thiên Đồng. Năm Tân: Cự Môn, Thái Dương, Văn Khúc, Văn Xương. Năm Nhâm: Thiên Lương, Tử Vi, Thiên Phủ, Vũ Khúc. Năm Quý: Phá Quân, Cự Môn, Thái Âm, Tham Lang. Ví như người sinh năm Giáp thì Liêm Trinh Hóa Lộc, Phá Quân Hóa Quyền, Vũ Khúc Hóa Khoa, Thái Dương Hóa Kỵ; các năm khác cứ theo đó mà suy.
Giáp Liêm Phá Vũ Dương vi bạn, Ất Cơ Lương Tử Nguyệt giao xâm, Bính Đồng Cơ Xương Liêm Trinh vị, Đinh Nguyệt Đồng Cơ Cự Môn tầm, Mậu Tham Nguyệt Bật Cơ vi chủ, Kỷ Vũ Tham Lương Khúc tối bình, Canh Nhật Vũ Âm Đồng vi thủ, Tân Cự Dương Khúc Xương chí lâm, Nhâm Lương Tử Phủ Vũ tú thị, Quý Phá Cự Âm Tham Lang đình. Như Giáp sinh nhân Liêm Trinh Hóa Lộc, Phá Quân Hóa Quyền, Vũ Khúc Hóa Khoa, Thái Dương Hóa Kỵ thị dã, dư phỏng thử.
甲廉破武阳为伴,乙机梁紫月交侵,丙同机昌廉贞位,丁月同机巨门寻,戊贪月弼机为主,己武贪梁曲最平,庚日武阴同为首,辛巨阳曲昌至临,壬梁紫府武宿是,癸破巨阴贪狼停。如甲生人廉贞化禄、破军化权、武曲化科、太阳化忌是也,余仿此。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, An Lộc Quyền Khoa Kỵ tứ tinh biến hóa quyết (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Hóa Lộc của mười can là vinh hiển nhất, mệnh nam gặp thì phúc tự vươn ra: người chức võ ghi tên nơi biên ải, người theo văn thì danh tiếng khắp triều đình. Sao Lộc là Thiên Đồng mà gặp Thái Dương thì người thường cũng giàu lớn, ruộng vườn đầy đủ; tiền của, gia súc đều sinh sôi, hễ làm việc gì cũng tốt lành.
Thập can Hóa Lộc tối vi vinh, nam mệnh phùng chi phúc tự thân, vũ chức đề danh biên tái thượng, văn nhân danh dự mãn triều đình. Lộc chủ Thiên Đồng ngộ Thái Dương, thường nhân đại phú túc điền trang, tư tài lục súc giai sinh vượng, phàm hữu thi vi tận cát tường.
十干化禄最为荣,男命逢之福自申,武职题名边塞上,文人名誉满朝廷。禄主天同遇太阳,常人大富足田庄,资财六畜皆生旺,凡有施为尽吉祥。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, Luận cung Mệnh, Hóa Lộc nhập mệnh đoán quyết (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Sao Hóa Kỵ nhập miếu thì trái lại là hay, dù có tai họa chốn quan trường cũng không tổn hại; khi tiến khi lui, danh chưa toại, lại gặp thêm cát tinh thì giữ được yên ổn. Trong cung của hai hạn mà thấy sao Hóa Kỵ thì gây tai, sinh họa, ắt nghiêng đổ cửa nhà; làm quan thì mất chức vì mắc tội tham nhũng, làm lại viên thì phải phòng bị giam cầm, đánh trượng.
Kỵ tinh nhập miếu phản vi giai, túng hữu quan tai diệc bất thương, nhất tiến nhất thoái danh bất toại, cánh kiêm ngộ cát bảo an khang. Nhị hạn cung trung kiến Kỵ tinh, trí tai vi họa tất gia khuynh, vi quan thoái chức tao tang lạm, tư lại tu phòng cấm trượng hình.
忌星入庙反为佳,纵有官灾亦不伤,一进一退名不遂,更兼遇吉保安康。二限宫中见忌星,致灾为祸必家倾,为官退职遭赃滥,胥吏须防禁杖刑。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 2, Luận cung Mệnh, Hóa Kỵ nhập hạn cát hung quyết (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Cách Cơ Nguyệt Đồng Lương
Số ổn định, tích lũy
Thiên Cơ, Thiên Lương hội hợp thì giỏi bàn việc binh; ở Tuất cũng luận là đẹp; Mạnh Tử có cung Thiên Di ở Tuất, có Thiên Cơ, Thiên Lương. Thiên Cơ, Thiên Lương thủ Mệnh, thêm cát tinh thì giàu sang, hiền từ; thêm hình tinh, Hóa Kỵ thì làm tăng nhân, đạo sĩ.
Cơ Lương hội hợp thiện đàm binh, cư Tuất diệc vi mỹ luận, Mạnh Tử Thiên Di Tuất cung, hữu Cơ Lương. Cơ Lương thủ Mệnh, gia cát diệu, phú quý từ tường, gia hình Kỵ, tăng đạo.
机梁会合善谈兵,居戌亦为美论,孟子迁移戌宫,有机梁。机梁守命,加吉曜,富贵慈祥,加刑忌,僧道。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 3, Luận chư tinh đồng viên các ti sở nghi, mục Thiên Cơ (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
«Cơ Nguyệt Đồng Lương làm lại viên»: cung Mệnh ở Dần, Thân mới luận theo câu này; có thêm cát tinh thì không luận như vậy; không có cát tinh cũng không có sát tinh thì cũng là người bình thường; gặp hung sát, Địa Không, Địa Kiếp, Hóa Kỵ thì là hạ cách.
Cơ Nguyệt Đồng Lương tác lại nhân, Mệnh tại Dần Thân phương luận, gia cát bất luận, vô cát vô sát diệc thị bình thường nhân, hung sát Không Kiếp Hóa Kỵ vi hạ cách.
机月同梁作吏人,命在寅申方论,加吉不论,无吉无杀亦是平常人,凶杀空劫化忌为下格。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 3, Luận chư tinh đồng viên các ti sở nghi (bản Wikisource)
Song lộc: Lộc Tồn và Hóa Lộc
Hai lộc hội về Mệnh
Lộc kẹp hai bên, quý tinh chầu về, lại thêm Hóa Lộc: trong vàng lại gặp vàng, vàng đầy nhà; chẳng những mâm cỗ rộng cả trượng sánh với chư hầu, mà một bữa ăn lộc vạn chung còn chưa đủ. Lộc Tồn ở cung đối diện, giữ cung Thiên Di, tam hợp gặp được thì hợp về lợi lộc; gặp được thì xa gần người người kính trọng, quả thật tay trắng dựng nên cơ nghiệp.
Giáp lộc củng quý tịnh Hóa Lộc, kim lý trùng phùng kim mãn ốc, bất duy phương trượng tỷ chư hầu, nhất thực vạn chung do vị túc, Lộc Tồn đối hướng thủ Thiên Di, tam hợp phùng chi lợi lộc nghi, đắc phùng hà nhĩ nhân khâm kính, đích nhiên bạch thủ khởi gia cơ.
夹禄拱贵并化禄,金里重逢金满屋,不惟方丈比诸侯,一食万锺犹未足,禄存对向守迁移,三合逢之利禄宜,得逢遐迩人钦敬,的然白手起家基。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 1, Chư tinh vấn đáp luận, mục hỏi về Lộc Tồn, bài ca thứ hai (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
Quân tử tại dã (người quân tử ở chốn đồng nội): nói bốn sát tinh giữ Thân, Mệnh và ở đất hãm. Lưỡng trùng hoa cái (hai lớp lọng hoa): nói Lộc Tồn, Hóa Lộc đóng ở Mệnh mà gặp Địa Không, Địa Kiếp.
Quân tử tại dã: Vị tứ sát thủ Thân Mệnh nhi ngôn lâm hãm địa thị dã. Lưỡng trùng hoa cái: Vị Lộc Tồn Hóa Lộc tọa Mệnh ngộ Không Kiếp thị dã.
君子在野:谓四杀守身命而言临陷地是也。两重华盖:谓禄存化禄坐命遇空劫是也。
Nguyên văn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư, quyển 1, Định bần tiện cục (bản Wikisource, chữ giản thể sẵn có)
